شرایط تأثیر اشتباه:
در این قسمت، قصد ما پاسخ به این سؤال است كه آیا هر اشتباهی میتواند در عقد موثر واقع شود؟ در صورت منفی بودن پاسخ، چه نوع اشتباهی در صحت و نفوذ عقد موثر است؟ به عبارت دیگر، در چه شرایطی، اشتباه، مؤثر در عقد است؟
میدانیم حفظ مصالح و منافع جامعه ایجاب میكند كه تا حد...
تعریف حقوق (مالکیت) معنوی و مصادیق آن
حقوق (مالکیت) معنوی آن دسته از امتیازات قانونی است که به صاحبان فکر و اندیشه اجازه می دهد به طور انحصاری از ثمرات ناشی از فکر و خلاقیت خود بهره مند شوند. اصطلاحات معروف معرّف این نوع حقوق عبارتند از Droit sur Les creations nouvelles (حقوق خلاقیتهای نوین)...
نویسنده: حسین آبادی، امیر
چکیده:
در این که آیا وجه التزام، کیفر تخلّف از انجام تعهّد و نوعی مجازات مدنی است که برای متخلف از انجام تعهّد در نظرگرفته شده یا این نهاد حقوقی (وجه التزام) نوعی جبران خسارات وارده به متعهدله است که از نقض تعهّد به او وارد شده، جای بحث و تأمّل میباشد.
درباره...
نویسنده: دكتر امیر ناصر كاتوزیان
مقدّمه
اصل آزادی قراردادی، در حقوق ما بوسیله ماده ۱۰ قانون مدنی اعلام شده است. بموجب این ماده: «قراردادهای خصوصی نسبت به كسانی كه آن را منعقد نمودهاند، در صورتی كه خلاف صریح قانون نباشد، نافذ است». پس، جز در مواردی كه قانون مانعی در راه نفوذ قرار داد...
نویسنده: خسروی نیا، بابک
چکیده
مادّة 873 ق.م.، حکمی را مبنی بر عدم توارث بین افرادی که تاریخ فوتشان مجهول است، بیان کرده است. میتوان با بررسی مدارک و مستندات این حکم، اعم از قواعد اصول فقه و آرای فقها و روایات، به تجزیه و تحلیل و نقد این مادّة قانونی پرداخت؛ چرا که با تعمّق بیشتر و...
نویسنده: آیت الله سید محمد موسوی بجنوردی
الف ـ تعریف مفاهیم
۱ ـ عقد: عقد در لغت به معنای بستن، جمع بین اطراف جسم، گره زدن و محكم كردن است. ]معلوف :۱۳۷۶ ص ۵۱۸[ لذا «عَقَد البیع و الیمین أی أحكمه و شدّه و أكّده» یعنی معامله و قسم را محكم كرد و مؤكّد نمود. ]موسوی بجنوردی، ج ۱ ص ۲۵۷[
تعریف...
احوال شخصیه:
1. تعریف احوال شخصیه: برخى صاحب نظران معتقدند كه (احوال شخصیه)1 تعریف روشنى ندارد,2 اما حقوق دانان كوشیده اند با ذكر مصادیق و نمونه هایى, آن را تعریف نمایند. تعریفى كه از احوال شخصیه ارائه داده اند عبارت است از این كه: احوال شخصیه یا احوال شخصى در اصطلاح حقوقى به معناى...
سید حسن عاملی[1]
چكیده: مقالة حاضر ، تلاشی است در جهت بررسی و تبیین چگونگی تبعیت شرط ضمن عقد؛ به این معنا كه شرط علیالاطلاق، باید از لزوم و جواز عقد تبعیت كند یا اینكه میتوان ماهیتی مستقل از عقد برای آن قائل شد.
نگارنده برای بررسی تفصیلی بحث، ابتدائاً شروط را به دو دسته كلی شروط دارای...
خاتمه
محقق مقدس اردبیلی با اینكه قرض را از عقود جایز میداند [1378 ج 9: 58][20] با این حال با دلیل نقلی، شرط اجل را در ضمن آن لازم الوفا میداند. مستمسك وی روایت حسین بن سعید است كه میفرماید:
سالته عن رجل اقرض رجلا دراهم الی اجل مسمی ثم مات المستقرض ایحل مال القارض عند موت المستقرض...
اما موضوع قاعده التزام: عبارت از این است كه دو طرف عقد یا ایقاع پیرو مذهب فقهى واحدى باشند و حكم این مذهب از جهت درستى یا نادرستى و سلب و ایجاب غیر از حكم مذهب فقهى امامى باشد مانند این كه دو طرف عقد یا طلاق و ارث پیرو مذهب اهل سنت باشند.
حكم قاعده التزام: به حكم واقعى ثانوى تمام اعمال...
دیدگاه حقوق اسلامی
برخی از نویسندگان حقوقی در مورد نمونههای حسن نیت در حقوق اسلام در بخش حقوق مدنی به دو مورد عقد فضولی و اعمال وكیل معزول قبل از رسیدن خبر عزل موضوع مادة 680 ق. م. اشاره كرده و میفرمایند: در عقد فضولی اگر متعامل، جاهل باشد (یعنی حسن نیت...
البته قائلین به بطلان عقد مكره به ادله اى استناد كرده اند كه به ذكر آنها مىپردازیم:
1- قرآن: «یا ایها الذین آمنوا لاتاكلوا اموالكم بینكم بالباطل الا ان تكون تجارة عن تراض منكم و لاتقتلوا انفسكم ان الله كان بكم رحیما» (7) [نساء: 9].
ترجمه: اى كسانى كه ایمان آورده اید، اموالتان را در میان...
احمدرضا رفیعى (1)
چكیده: نویسنده در این مقاله با اشاره به نقش قصد و اراده در هر عمل حقوقى و بویژه عقد، به بررسى عقدى كه از روى اكراه و بدون رضایت از شخص واقع شود مىپردازد و مباحث خود را در چند محور مطرح مىكند: 1) تعریف عقد و آراى فقها; 2) لفظى یا غیرلفظى بودن عقد، كه در این خصوص اقوال...
سید محمد موسوى بجنوردى (1)
چكیده:
یكى از مباحث قابل بررسى در حقوق، مبحث لزوم انجام تعهد است. نگارنده در ابتدا تعهد را از نظر لغوى و سپس از نظر معنایى تعریف كرده و با اینكه در حقوق ایران تعریفى از تعهد نشده و فقط مصادیق و آثار ناشى از آن ذكر شده است ولى حقوقدانان اسلامى و فقهاى شیعه تعهد را...
شروط
واژه شرط واژهاى عربى است و جمع آن «شروط» و «اشراط» است. این واژه گاه در معناى مصدرى و گاه در معناى اسمى به كار مىرود و همچنین در علوم مختلف معانى متفاوتى دارد كه به شرح آن مىپردازیم:
1- در ادبیات و علوم نحو، واژه شرط در معناى گزاره اى است كه پس از ادات شرط مىآید، مانند:
اگر آن...
السید محمد الموسوى البجنوردى (1)
چكیده: فان صاحب المقال فى هذا المقام بدا ببیان معنى اللغوى للرهن ثم تصدى لتعریف الرهن عند الوضعیین و تعرض للقانون المدنى الفرنسی و القانون المدنى الایرانى ثم عقد بحثا حول الاحكام التاسیسیة و الاحكام الامضائیة و استقر رایه على ان الرهن من الاحكام الامضائیة...
بررسی احکام فقهی و حقوقی کودکان نامشروع
احكام فقهی و حقوقی در دو مرحله مطالعه می شود: مرحله اول ،احكام حقوق مدنی از قبیل : نسب ، اسلام ، توارث ، محرمیت وازدواج ، حضانت و ولایت ، نفقه اطلاعت از والدین نامشروع ، مرحله دوم ، دربیان احكام حقوق جزا،از قبیل : حكم اسقاط جنین نامشروع ، اثبات دیه...