البته قائلین به بطلان عقد مكره به ادله اى استناد كرده اند كه به ذكر آنها مىپردازیم:
1- قرآن: «یا ایها الذین آمنوا لاتاكلوا اموالكم بینكم بالباطل الا ان تكون تجارة عن تراض منكم و لاتقتلوا انفسكم ان الله كان بكم رحیما» (7) [نساء: 9].
ترجمه: اى كسانى كه ایمان آورده اید، اموالتان را در میان...
احمدرضا رفیعى (1)
چكیده: نویسنده در این مقاله با اشاره به نقش قصد و اراده در هر عمل حقوقى و بویژه عقد، به بررسى عقدى كه از روى اكراه و بدون رضایت از شخص واقع شود مىپردازد و مباحث خود را در چند محور مطرح مىكند: 1) تعریف عقد و آراى فقها; 2) لفظى یا غیرلفظى بودن عقد، كه در این خصوص اقوال...
سید محمد موسوى بجنوردى (1)
چكیده:
یكى از مباحث قابل بررسى در حقوق، مبحث لزوم انجام تعهد است. نگارنده در ابتدا تعهد را از نظر لغوى و سپس از نظر معنایى تعریف كرده و با اینكه در حقوق ایران تعریفى از تعهد نشده و فقط مصادیق و آثار ناشى از آن ذكر شده است ولى حقوقدانان اسلامى و فقهاى شیعه تعهد را...
شروط
واژه شرط واژهاى عربى است و جمع آن «شروط» و «اشراط» است. این واژه گاه در معناى مصدرى و گاه در معناى اسمى به كار مىرود و همچنین در علوم مختلف معانى متفاوتى دارد كه به شرح آن مىپردازیم:
1- در ادبیات و علوم نحو، واژه شرط در معناى گزاره اى است كه پس از ادات شرط مىآید، مانند:
اگر آن...
السید محمد الموسوى البجنوردى (1)
چكیده: فان صاحب المقال فى هذا المقام بدا ببیان معنى اللغوى للرهن ثم تصدى لتعریف الرهن عند الوضعیین و تعرض للقانون المدنى الفرنسی و القانون المدنى الایرانى ثم عقد بحثا حول الاحكام التاسیسیة و الاحكام الامضائیة و استقر رایه على ان الرهن من الاحكام الامضائیة...
بررسی احکام فقهی و حقوقی کودکان نامشروع
احكام فقهی و حقوقی در دو مرحله مطالعه می شود: مرحله اول ،احكام حقوق مدنی از قبیل : نسب ، اسلام ، توارث ، محرمیت وازدواج ، حضانت و ولایت ، نفقه اطلاعت از والدین نامشروع ، مرحله دوم ، دربیان احكام حقوق جزا،از قبیل : حكم اسقاط جنین نامشروع ، اثبات دیه...
جلیل قنواتى - عضو پژوهشكده حوزه و دانشگاه
مقدمه
به طور كلى، در تمام نظامهاى حقوقى، اراده اشخاص در تحقق اعمال حقوقى نقش اصلى و اساسى را ایفا مىكند و عقود و ایقاعات به اراده افراد نسبت داده مىشود. در فقه اسلامى نیز اراده اشخاص در ایجاد تعهدات از موقعیت مهم و اساسى برخوردار است. فقیهان...
نظرى بر مجموعه ى محشاى قانون مدنى
در این مقاله كتاب: مجموعه محشاى قانون مدنى، دكتر محمدجعفر جعفرى لنگرودى، چاپ اول، تهران: كتابخانه گنج دانش، 1379، مورد نقد و بررسى قرار گرفته است.
سیدمسعود نورى - عضو هیئت علمى دانشگاه مفید
1. گفتارگشایى
توضیح و تفسیر مواد قانونى، رفع ابهام از...
جلیل قنواتى - عضو پژوهشكده حوزه و دانشگاه
در پایان تبین سه نكته زیر مفید است:
1. گفته شد كه منظور از رضا به عنوان یكى از شروط اعمال حقوقى رضاى طبعى و طیب نفس است. این نوع رضا در معامله اكراهى وجود ندارد و به همین جهت معامله مزبور به صورت غیرنافذ منعقد مىشود و با اجازه بعدى شخص مكره...
مبحث اول - اثبات نسب پدری ولدالزنا
گاهی اتفاق می افتد كه انتساب طفل به زانی مورد اختلاف قرار گیرد و شخص زانی آن را انكار یا ادعا نماید در مورد اختلاف با چه شرایطی می توان نسب طفل را به زانی اثبات كرد؟
قبل از بیان شرایط اثبات نسب پدری لازم است موارد اختلاف بررسی شود و آنها به قرا رذیل است ...
دعوی مدنی در دادگاه جزا صلاحیت اصلی دادگاههای جزائی رسیدگی به جنبه عمومی جرم است ولی در حقوق بعضی از ممالك مانند فرانسه و بلژیك و ایتالیا به دادگاههای مذكور ضمن رسیدگی به دعوی عمومی تحت شرایطی حق رسیدگی به دعوی مدنی نیز داده شده است و بر خلاف در پاره ای از كشورها نظیر انگلستان و اغلب ایالات...
وثیقه دین یا شخصی است ویا عینی
در وثیقه شخصی ، شخص تعهد می نماید که دین مدیون را پرداخت یا شخص مدیون را در محلی (دادگاه) حاضر نماید .در مورد اول عقد ضمان مطرح می شود ودر مورد دوم عقد کفالت مطرح است که در حقیقت کفالت وسیله احضار شخص است.
اما در وثیقه عینی ،مال معینی وثیقه طلب طلبکار واقع می...
ضمان در لغت : به معنی «عهده» و«تعهد» (به عهده گرفتن ) و مسئولیت است. در معنی دقیق حقوقی کلمه:ضمان عبارت است از مسئولیت شخصی در مقابل دیگری.
ضمان به این معنی (لغوی) به اعتبار اینکه اسباب و علل بوجود آورنده آن ارادی یا قهری باشد به دو قسم تقسیم می شود:
1- ضمان قهری: اگراراده متعهد در ایجاد...
عقد ضمان
خصوصیات لازم برای موضوع عقد ضمان:
1-دین باید در وقت ضمان موجود باشد: در گذشته بیان کردیم که عقدضمان یک عقد تبعی بنابر این باید دینی موجود باشد تا شخصی آن را ضمانت کند . مثلا «علی» مبلغی پول از «تقی» قرض می کند و به او مدیون می شود «حسن» دین «علی» را ضمانت می کند در این صورت این...
معامله با خود
چنانچه در زمان اعطای وکالت (مثلا وکالت در خرید کالائی ) موکل صراحتا به وکیل بگوید :«می توانی کالائی را که خود فروشنده ای هم برای من خریداری کنی » در این صورت« وکیل» می تواند به عنوان «اصیل» آن کالا را بفروشد وبه عنوان« وکیل» برای «موکل» خود بخرد.
اما اگر وکالت مطلق باشد...
یکی دیگر از عقود معین «عقد وکالت» است قانونگذار قانون مدنی مقررات راجع به عقد وکالت را در مواد 656الی683ق.م. بیان کرده است .البته بیان مقررات وکالت منحصر به قانون مدنی نمی شود ودر قوانین دیگر ازجمله در مواد31الی47 قانون آئین دادرسی مدنی ومواد 185 الی 187 قانون آئین دادرسی کیفری و...
31ـ اول ـ محقق اردبیلی صاحب كتاب شرح ارشاد كه از غایت زهد و پارسائی به مقدس اردبیلی معروف شده است و دو عنوان محقق و مقدس رادر خود جمع نموده است بكلی با حیله مخالفت ورزیده است.
او از اخباری كه در مبحث ربا وجود دارد چنین دانسته است كه حیله برای فرار از مقررات منع ربا سودی ندارد و كلی چه در...
مقدمه
حریم خصوصی مفهومی است زاده نوگرایی و تجدید نظر در روابط انسانی از یک طرف و مقاومت در برابر رفتارهای افراطی و قدرت مدارانه حکومتها از طرف دیگر. حریم خصوصی از یک دیدگاه برابر با تجدید و کاهش نفوذ حکومت در زندگی و روابط میان مردم و از دیدگاه دیگر مساوی آرمانهای بشر دوستانه و بطور خلاصه...