1. Vahid-Nasiri
    بعضی از جرائم و تخلفات هستند که خلاف اسلام بوده لیکن چون دارای اهمیت کمتری است و صدمه زیادی به افراد نمی زند ، لذا حکم بخصوصی برای آنها در نظر گرفته نشده و مجازات آن به اختیار امام واگذار شده که به نحو مقتضی مجرم و متخلف را به کیفر اعمال خود برساند . این مجزات برحسب مورد و با توجه به عمل ارتکابی و شرایط مرتکب آن تغییر کرده و اصطلاحا به آن (( تعزیر )) گفته می شود .
    تعزیر به حسب شرع ، عقوبت و یا اهانتی است که متعلق به جماعتی که گناهان ایشان موجب حد نباشد ، شارع مقدار آنها را معین نکرده مگر در پنج موضوع :
    ۱-کسی که در روز ماه رمضان که موظف به روزه گرفتن است ، با زن خود درآمیزد ، به ۲۵ تازیانه محکوم می شود .
    ۲- کسی که با داشتن زن آزاد ، کنیزی را بدون اذن زن ، به عقد خود درآورد و با او درآمیزد ، به یک هشتم حد تازیانه ۵/۱۲ تازیانه محکوم می شود .
    ۳- دو مرد بیگانه که برهنه در زیر یک پوشش باشند ، به ۳۰ تا ۹۹ تازیانه محکوم می شوند .
    ۴- مرد و زن بیگانه از هم که برهنه در زیر یک پوشش باشند ، به ۱۰ تا ۹۹ تازیانه محکوم می شوند .
    ۵- کسیکه بکارت دختری را با انگشت از میان ببرد ، به ۳۰ تا ۷۷ تازیانه محکوم می شود و بعضی گفته اند ۳۰ تا ۸۰ تازیانه و بعضی گفته اند ۳۰ تا ۹۹ تازیانه .
    تفاوت تعزیر با حد
    اولا – موضوع هر حد در قانون کاملا مشخص و شرایط هریک مفصلا بیان گردیده است . مانند سرقت که تحت شرایط خاصی ، موضوع حد بخصوصی واقع می شود . در حالیکه در تعزیرات هیچگونه تشخیص قانونی مطرح نیست و فقط به بیان افعال خلاف اکتفاء شده و در نتیجه سنجش بزه ارتکابی و تعیین کیفر مناسب به حاکم یا والی یا امام یا قاضی منصوب از طرف امام واگذار شده است .
    ثانیا – نوع عقوبت حد در اصل شریعت مشخص شده و در محدوده های معینی محصور می باشد و حاکم نمی تواند از آن محدوده پا فراتر یا کوتاهی بورزد در صورتیکه عقوبتهای تعزیری هیچگونه تعیینی نداشته و به نظر و صلاحدید حاکم واگذار شده که باید تشخیص دهد چگونه کیفری مناسب با جرم ارتکابی و شخصیت طرف می باشد .
    ثالثا – مقدار تعزیر باید کمتر از حد باشد ، یعنی مجازات تعزیری اصولا مجازاتی سبک تر از کیفر حد است .
    رابعا – در تعزیر واسطه و شفاعت مورد قبول واقع می شود ، مثلا حاکم می تواند شخص گناهکار را ببخشد و عفو کند ، در حالی که در حد نه قاضی می تواند از مجازات صرف نظر کند و نه وساطت و شفاعت شخص دیگری پذیرفته می شود .
    خامسا – تعزیر به سبب توبه کردن ساقط می شود ، ولی پاره ای از حدود به توبه ساقط نمی گردد .
    سادسا – تعزیر تابع مفسده است ، اگرچه معصیت نباشد ، مثل اینکه کودک نابالغ و دیوانه را نیز تادیب و تعزیر کنند ، درحالیکه حد تابع معصیت است .
    سابعا – تعزیر گاه حق الله است چون دروغ گفتن و گاه حق الناس است چون دشنام دادن به دیگری و گاهی هر دو جنبه را داراست ، ولی حدود کلا حق الله است مگر در قذف و سرقت که محل اختلاف می باشد .
    —————
    منبع : حقوق جزا ، دکتر هوشنگ شامبیاتی

دیدگاه

برای درج دیدگاه، ثبت نام کنید و یا اگر عضو هستید، وارد شوید!