1. Vahid-Nasiri
    [h=2][/h][h=2]آیا مجرم بالفطره وجود دارد؟[/h]
    نوشته:سروان قضائی ستاد فریدون شامی

    در بیستم آذرماه 0531 ضمن ملاقاتی با آقای دکتر محمود- هومن مصاحبه*ای در مورد مجرم بالفطره انجام دادم که اینک* بطور اختصار در اینجا آورده میشود.
    بیماریهای روانی که منشاء ارتکاب جرائم هستند عبارتند از سایکوزها،پسیکوزها و نوروزها.نوروز ناراحتی عاطفی است* که همه دارند،سایکوز یا جنون علاج*ناپذیر بنظر میرسد.
    پریسلی* (Prislay) از اهالی ایرلند در یازده سال اخیر 32 بچه* را خفه کرده و سپس با آنها مقاربت میکرده است(نقل از مجله* (Newsweek) - آیا این شخص مجرم بالفطره است یا بیمار؟
    مدت 6 روز هیئت ژوری که از متخصصین فن تشکیل شده* بود مسئله را تجزیه و تحلیل کرده و نظر داده*اند:
    پریسلی دو حالت متضاد در خود داشته یکنوع حالت خشونت* در شب و یک حالت رحم و ارفاق توام با نیکوخواهی در روز،زیرا با بچه*ها در کمال عطوفت و مهربانی رفتار میکند،برایشان هدیه* میخرد و روزهای کریسمس برای شادمانی آنان بابا نوئل میشود.
    پریسلی زنی دارد سرد مزاج و ناخوشایند که او را از خود رانده و چون روی خوش باو نشان نداده کینه و ترس زیادی در وی بوجود آمده و ازاین*رو هنگام آمیزش نعوظ کامل باو دست* نمی*دهد و از آمیزش احساس رضایت نمیکند و چون کینه و ترسی* از بچه*های خفه شده ندارد با نعوظ کامل با آنان مقاربت میکند.
    با پیشرفتهای علمی دیگر نظریه لمبروزو قابل قبول نیست. علم ثابت میکند که عوامل محیطی و شخصیت افراد ممکنست جانی* بسازند.اصطلاح جانی بالفطره غلط و ناپسند است.اگر محیط و عوامل اجتماعی با پریسلی سازگاری داشت مسلما او مرتکب* اینهمه جرائم نمیشد.مورد دیگر تقی خاکی زندانی ندامتگاهی* قزل حصار است که باتهام قتل خواهر خود محکوم به حبس ابد گردیده است. حوادث گذشته زندگی او توام با مسائل روانی و عاطفی* متعددی است. تقی هنگامی که بچه بوده همواره با چشم خود نزدیکی و مقاربت پدر و مادر خود را میدیده و این عمل بارها برای وی تکرار شده تا اینکه یک روز که خواهرش بتنهائی در خانه بوده بزور و عنف با او جماع کرده و سپس او را میکشد.
    اگر تقی خاکی تربیت صحیحی داشت و مثلا از نظر مذهبی یا عاطفی علائق مستحکمی او را با خواهرش پیوند میداد و اگر شاهد و ناظر مقاربت*های مکرر والدینش نمیشد مسلما هرگز مرتکب این عمل نمیگردید.

    سلولهای مغز اگر بمیرند دیگر قابل ترمیم نیستند گو اینکه* در حال حاضر در داخل جمجمه باطری میگذارند تا مغز روال* عادی کار خود را از دست ندهد ولی بیماری جنون و اختلال مشاعر مسائل بغرنجی هستند.امروزه با طریقه الستی تراپی* (Elestytrapy) دزهای مخصوصی بمغز میدهند که موجب میشود گذشته*های* دردناک و تأسف*آور که موجب ارتکاب جرائم شده*اند بخاطر آمده* و بیرون آورده شوند.الستی تراپی در سایکوز نیز نتیجه رضایت* بخشی داده است ولی با کمال تأسف همانطور که«تیمو تیلری» نویسنده امریکائی مینویسد تعداد این پزشکان متخصص بیش از 2 یا سه نفر نیست.
    روانشناسی،روانکاوی و روانپزشکی نشان داده*اند که در اثر تروما یا زخمهائی که بوجود می*آید قسمتی از سلولهای مغز در نتیجه سیفلیتیک*های کهنه،مخملک،سرخک و یا حصبه از بین* میرود و این امر باعث اختلال نظم سلسله اعصاب و مغز میگردد. این عامل با محیط و حوادثی که در آن روی میدهد دست بدست* هم داده موجب میگردند که شخص مرتکب جرم شود. این ارتکاب*ها دلیل اثبات تز«لمبروزو»نمیتواند باشد باید (Terrain) زمینه و حوادثی دست بدست هم داده و محیط ایجاد بزهکاری را برای شخص فراهم نماید.
    با روانکاوی در درجات پائین*تر میشود مجرمین را که در حقیقت بیماران روانی هستند معالجه کرد ولی اسکیزوفرنی را با الستی تراپی باید معالجه نمود.
    جانیان دنیای متمدن* (White Collars) اغلب خوش تیپ و خوش قیافه*اند جان پروفیمو وزیر جنگ سابق انگلیس که نامش* با برملا شدن ماجرای افتضاح*آمیز کریستین کیلر بر سر زبانها افتاد در مهمانی*های خصوصی که در خانه خود یا خانه دوستان نزدیک* ترتیب میداده است از کریستین کیلر و مندی رایس میخواسته که* لخت مادرزاد در استخر شنا کنند.1
    بهر صورت این اوضاع و احوال است که جرم ایجاد میکند. جوانی که به بانک دستبرد میزند پاسخی به عصیان روح خود میدهد. شاید عدم محبت پدر،طرد زن بابا این روح عصیان*زده و بیماری* روانی پارانو یا(غش)دست بدست هم داده و با محیط مستعد و جرم*زا همآهنگ گردیده شخص را بسوی جنایت و بزهکاری سوق دهند. بنابراین تنها یک عامل دلیل بزهکاری نمیگردد. بلکه عوامل* متعدد در ارتکاب جرم مدخلیت دارند که توسطه روانپزشک، روانکاو و روانشناس تجزیه و تحلیل میگردند.جاسوسه*های* زیبائی که طی جنگهای جهانی اول و دوم باعث نابود شدن جوانان* و سربازان شدند و با طرح دوستی و احیانا همخوابگی با آنان* سبب گرفتاری آنان شدند چه انگیزه*ای داشتند؟

    جرم چیست و مجرم کیست؟
    بطور کلی فردی که مرتکب بزه یا یک عمل ضد اجتماعی* (Antisocial) گردیده یکی از افراد اجتماعی است که دارای* قوانین،عرف و عادات و سنت*های مخصوص بخود میباشد.
    این قوانین و عرف و عادات از جانب خود افراد جامعه و برای* اداره روابط اجتماعی بین خود آنها بوجود آمده است و اکثریت* افراد اجتماع چون قوانین و مقررات و عادات و رسوم اجتماع را بدون چون و چرا اجراء میکنند مورد قبول هم هستند.
    برای رفتار افراد اجتماع میتوان یک پلاتو یا منحنی در نظر گرفت که وضعیت افراد طبیعی،غیر طبیعی و بیمار را بخوبی* مشخص میکند.
    I -افراد طبیعی
    II -افراد غیر طبیعی که بیمار نیستند
    III -افراد غیر طبیعی و بیمار
    افراد طبیعی همانهائی هستند که رفتارشان مطابق فرم و اصول اجتماعی است.
    افراد دسته دوم کسانی هستند که رفتارشان با رفتار حد متوسط افراد اجتماع(اکثریت)فرق دارد.
    افراد دسته سوم بیماران روانی یا پسیکوزها هستند که سر و کار آنان با روانپزشک و بیمارستانهای روانی است.
    افراد دسته دوم که مورد مطالعه جرمشناسان قرار میگیرند آنهائی هستند که رفتار ضد اجتماعی یا جرم مرتکب میشوند و چون هر اجتماع قوانین و مقررات مربوط بخود را دارد رفتار ضد اجتماعی و جرائم نیز بعضا در آنها متفاوتست.جرائم جوامع* صنعتی و روستائی،شرقی و غربی با یکدیگر فرق دارد. بطور کلی جوامع بشری به علت اختلافات اقلیمی و جغرافیائی* و عرف و عادات باهم متفاوتند.
    بنابراین رفتاری که در یک اجتماع غیر عادی و جرم شناخته* میشود ممکنست در اجتماع دیگری عادی و قابل قبول باشد. تشخیص عادی یا غیر عادی بودن رفتار عرف اجتماع است.
    بعنوان مثال در اجتماع قدیمی هاوائی دختران قبیله وقتی* بسن بلوغ میرسیدند سعی میکردند هرچه زودتر با جوانی* همخوابگی کرده و باردار شوند و سپس شکم برآمده خود را بعنوان* افتخار در معرض تماشا بگذارند.علت این رفتار علاقه مردم و عرف قبیله بازدیاد جمعیت برای نیرومندی بودچه نازا بودن* گناهی غیر قابل بخشش تلقی میشد از جانب دیگر همین رفتار در اجتماعات دیگر گناهی بود که جزای آن فقط مرگ بود.
    در قرن بیستم بعنوان مثال روابط جنسی آزاد بین دختر و پسر در اغلب کشورهای متمدن مانند دانمارک،سوئد و انگلستان* بسیار عادی و پیش پاافتاده تلقی میشود یک دختر انگلیسی* میتواند در Kings rord لندن پسر دلخواه خود را یافته و با او روابط آزاد جنسی داشته باشد و حال اینکه در اجتماعات دیگر از جمله جوامع شرقی این امر منافی عفت بحساب می*آید.علل* رفتار ضد اجتماعی یا جرم همانطور که قبلا بیان گردید عوامل* مختلفی است که بطور کلی بدو دسته مشخص خارجی و داخلی* تقسیم شده*اند.


    عواملی جسمانی* (Physical Factors) ،عوامل روانی* اجتماعی* Psychosocial) ،عوامل ارثی* (Genetic) و عوامل* سرشتی فاکتورهائی هستند که در ارتکاب جرم مؤثرند. ولی مسئله مهم این است که هرگز جرم نمیتواند نتیجه یک* عامل باشد بلکه عوامل متعدد موجب ارتکاب بزه میگردند. با توجه بعوامل متعدد جرم*زا و عطف توجه باینکه هرگز یک عامل مثلا وراثت بتنهائی نمیتواند موجب ارتکاب جرم شود چگونه میتوان به مجرم بالفطره اعتقاد داشت؟
    بنابراین جرم پدیده*ایست اجتماعی و تا موقعیکه اجتماعی* پابرجاست مجرم و بزهکار نیز وجود دارد. لوی برول مینویسد:«غیر ممکنست از جرمی صحبت شود بدون آنکه محیط اجتماعی که مجرم در آن متولد شده و پرورش* یافته مورد توجه قرار نگیرد»
    اجتماعی که هر روز حوائج جدیدی میآفریند،ماشینیزم* که جوامعی دیگر با خلق و خوی متفاوت از جوامع دوران* قدیم خلق میکند لاجرم جرائم جدیدی بوجود می*آورد که* نمونه بارز آنها در اجتماع فعلی و در قرن حاضر اعتیاد و قاچاق* مواد مخدر و گرایش بخشونت*ها و جرائم سازمان*یافته است.
    در مورد مواد مخدر گزارشی در مجله انترپول* (Interpol) شماره 842 (the International criminal police organization) تحت عنوان گزارشی در مورد مصرف داروها و مواد مخدر در میان جوانان تهیه شده بود. توجه به آمارهای مندرج در این گزارش اهمیت این نوع* جرائم را که بیشتر گریبانگیر جوانان است روشن میسازد.

    « مجله مهنامه قضایی » فروردین 1352 - شماره 85

دیدگاه

برای درج دیدگاه، ثبت نام کنید و یا اگر عضو هستید، وارد شوید!