قاسم ابراهیمى
مقدمه
مدتى پیش دو تن از نمایندگان مجلس شوراى اسلامى تحت پیگرد قانونى قرار گرفتند كه با اعتراضات شدیدى ازجانب برخى نمایندگان مجلس و شخصیت ها روبه رو شد با این استدلال كه این اقدام، مخالف اصل مصونیت پارلمانى است كه مجلس و نمایندگانش از آن برخوردارند. از سوى دیگر مسؤولان قوه...
صورت دوم: ایجاد تغییر در موضوع عقد با كاستن از عوض و معوض به طور نامتساوى
ماهیت این عمل، اقاله نسبت به بعض عقد همراه با فزونى یا كاستى است كه در كتب فقهى و حقوقى با عنوان اقاله بازیادى یا نقصان مطرح مى گردد لیكن فزونى یا كاستى، یا بدون شرط صورت مى پذیرد و یا در قالب شرط همراه بااقاله.
فرض...
مباحث برون فقهى
پژوهشى در تعدیل قرارداد
جواد فخار طوسى
«تعدیل قرارداد» یكى از پدیده هاى به ظاهر ساده و در واقع بسیار با اهمیت است.
امروزه هر كس عرصه داد و ستدهاى رایج را بنگرد، از حجرات ساده بازار و بنگاه هاى معاملاتى گرفته تا ابر شركت هاى عمده اقتصادى، به موارد بى شمارى بر مى خورد كه...
در روزگـار غـیبت, فقهاى اسلام, با الهام و بهره ورى از منابع و متون اسـلامـى, قـواعـد فقهى بسیارى را بیرون آورده و عرضه كرده اند قاعده هـایـى كـه گـاه در یـك بـاب و گـاه در چند باب و گاه در سرتاسر فقه كـاربـرد دارنـد.1 قـاعده هایى كه به فقه نشاط و شادابى و پویایى مى بخشند و فقیه را در...
پس از سقوط آل بویه تا برآمدن سربداران
(سده پنجم تا نهم هجرى)
فؤاد ابراهیم
ترجمه محمد باغستانى
در مقاله پیشین (فصل اول از كتاب) به پاره اى از چالشهایى كه شیعیان در آغاز غیبت كبرى بدان دچار آمدند اشاره كردیم و این كه چگونه بنیادهاى فكرى شیعه در پیوند با قدرت سیاسى حاكم شكل گرفت. در این...
حمد على تسخیرى
منظور از شبیه سازى انسانى تولید نسخه- اى مطابق- اصل از انسان، بدون نیاز به تلقیح سلولهاى جنسى- مذكر و مؤنث است.
شبیه سازى حیوانى و نباتى نیزهمین گونه است.
ابتدا نكاتى كلى را تقدیم مى داریم و سپس واردبحث شبیه سازى و حكم شرعى آن مى شویم.
1. بررسى برخى نكات كلى كه شایسته است...
محسن اراكى
چكیده
در غرب رایج است كه زن و مردى بدون ازدواج، همچون زن وشوهر با یكدیگر زندگى مى كنند، آیا این همزیستى نكاح شمرده مى شود و آثار نكاح در پى دارد؟ این پدیده اگر چه از مختصات جوامع غربى است، ولى گاه به نحوى مورد ابتلاى مسلمانان ساكن در آن كشورها نیز واقع مى شود. از این رو...
دولت ایلخانیان و پذیرش اسلام و تشیّع
با مرگ چنگیزخان, پسرش منكوقاآن به قدرت رسید. در زمان او, هولاكو خان به ایران حمله كرد و خلافت عباسى را از بین برد; اما مرگ منكوقاآن دولت مغولى را دچار ضعف كرد و دولت ایلخانى در ایران از امپراطورى مغول جدا شد و هولاكوخان مؤسس و ابوسعید آخرین ایشان, به...
3-2. دیدگاه فقهاى شیعه
3-2-1. توضیحات مقدماتى
براى بررسى دیدگاه علماى شیعه در مورد حكم بیع دین، قبل از ورود به بحث اصلى، لازم است ابتدا افق بحث تااندازه اى روشن گردد. به همین منظور، لازم به ذكر است كه آنچه در مورد حكم بیع دین، محل بحث و احیانا مورداختلاف و نزاع علمى و اجتهادى قرار گرفته،...
سیدعبدالحمید ثابت چكیده
چكیده
این مقاله در صدد یافتن حكم فقهى بیع دین، بیع دین به دین و بیع دین پولى(تنزیل) بوده و به جهت این كه دین، ركن اصلى آنها است به بررسى هاى مختلف در مورد آن پرداخته است.
در بخش اول و در مباحث مقدماتى به گستردگى دیون و اهمیت بیع دین و ریشه هاى آن پرداخته شده است...
در همین دو زمینه, بحث را پى مى گیریم.
1. عرف و معنى شناختى
صاحب جواهر در بسیار جاها, به منظور شناخت مفهوم و معناى واژه ها, به عرف تمسّك مى جوید, از باب نمونه در كتاب طهارت, درباره واژه (حمام) مى نویسد:
(واگذاردن معناى حمام به عرف, بهتر از این است كه براى بازشناسى آن بحث كنیم …برابر ظاهر...
على اكبر كلانترى ارسنجانى هر چه از عمر فقه مى گذرد, بر گستره و میدان این دانش, در زوایاى گوناگون زندگى, افزوده مى شود, چرا كه پیروان اسلام, هر روز با مسائلى نو روبه رو هستند كه باید احكام شرعى آنها را بدانند. درضمن این مسائل, كم نیستند مفاهیم و موضوعاتى كه در متون فقهى و حقوقى, پیشینه اى...
برگشت به اصل مساله گشایش اعتبار
توضیح گذشته درباره تخریج فقهى ضمانت هاى بانكى بود. اینك بار دیگر به اصل مساله (گشایش اعتبار) برمى گردیم، و در باره تخریج فقهى جوانب دیگر این مساله گفتگو مى كنیم.
یكى دیگر از مباحث فقهى گشایش اعتبار استفاده اى است كه هر یك از دو بانك طرف معامله خریدار و...
حائرى ـ ابراهیمى
وقتى بنیان خانواده فرو مى ریزد و آرامش روحى و روانى كه زاده پیوند طبیعى زن و مرد است, تبدیل به دل نگرانى مى گردد و زن و مردى كه زینت یكدیگرند, سبب عذاب همدیگر مى شوند و آن هنگام كه طلاق پایه هاى زندگى را ویران مى كند و یا مرگ گریبانگیر یكى از دو ركن خانواده مى شود...
.3. اثبات اعتقاد قاتل
3.3.1. شبهات موضوعیه
در صورتى كه ما بحث اعتقاد به مهدورالدم بودن مجنى علیه یا اعتقاد قصاص را در شبهات موضوعیه و در موارد خطا در هویت مجنى علیه منحصر بدانیم، پس از وقوع قتل و روشن شدن خلاف اعتقاد و تصور قاتل یعنى، معلوم شد مقتول، مستحق قصاص یا مصداق مهدورالدم نبوده...
مرحوم محقق از فقهاى شیعه دراین خصوص مى فرماید:
اگر بر مسلمانى قصاص واجب شود و غیر ولى دم او را بكشد، قاتل مستحق قصاص است.
صاحب جواهر در شرح این عبارت مى نگارد:
دراین حكم اشكال و اختلافى میان فقها نیست به جهت عموم ادله قصاص و این كه استحقاق قصاص نسبت به شخصى، باعث سقوط احترام نفس به صورت مطلق...
نگهدارى و سرپرستى در صورت جدایى پدر و مادر
جدایى پدر و مادر به دو صورت ممكن مى باشد:
1. طلاق.
2. مرگ.
بنابراین بحث در سه قسمت مطرح مى شود:
الف) سرپرستى و نگهدارى كودك, در صورت جدایى پدر و مادر به طلاق:
دیدگاههاى فقهاى شیعه, درباره این انگاره, مختلف و پراكنده است و ما در این جا ابتدا به...
آیت اللّه محمد مهدى آصفى
در این مقاله به سه فرع فقهى «گشایش اعتبار بازرگانى»، «ضمانت بانكى» و «مشاركت به صورت مشاع» در زمینه بانكدارى مى پردازیم.
گشایش اعتبار بازرگانى
یكى از خدمات معمول بانك ها، گایش اعتبار بازرگانى است. بانكها عادتا این كا را بیشتر براى جلب اطمینان صادركننده كالا نسبت به...