اشاره
بحث از قانون اساسی، این میثاق ملی و جایگاه آن و نیز اهرم ها و ضمانت های اجرایی آن، از جمله مباحث روز جامعه اسلامی ماست. بدین منظور، این موضوع را در محضر حضرات آقایان آیت الله مؤمن، حجة الاسلام کعبی و دکتر الهام به بحث گذاشتیم. با هم این بحث را پی می گیریم:
معرفت: مبنای قانون اساسی و...
معرفت: اصول قانون اساسی، از ارزش یکسانی برخوردار نیستند; بعضی از این اصول فرازین هستند و بعضی پایین تر. آیا می توان با توجه به این که دو دسته از اصول داریم، ضمانت های اجرا را هم تفکیک کنیم و بگوییم هر بخش از اصول ضمانت اجرای مخصوص به خود دارد؟
حجة الاسلام کعبی: اصل 113 می گوید: «پس از...
قانون اساسی و زنان؛ (بررسی جایگاه قانونی زنان در قانون گذاری های مربوط به مسائل بانوان)
درآمد
برای پاسخ به این سؤال که آیا وضعیت زنان در سال های پس از انقلاب اسلامی بهبود یافته است و نیز در تلاش برای اثبات فرضیه مزبور، در نوشتار حاضر نخست به تشریح دیدگاه قانون اساسی درباره مجاز بودن...
قانون اساسی و مسئله اشتغال زنان
همان گونه که پیش تر اشاره گردید، زنان بر اساس قانون اساسی هم مجازند در انتخاب نمایندگان مجالس قانون گذاری مشارکت نمایند و هم خود به عنوان نماینده انتخاب شوند. این دو مسئله (انتخاب کردن و انتخاب شدن) در همه دوره های پس از انقلاب اتفاق افتاده است. زنان نماینده...
دكتر علی آزمایش
مقدمه
قانون, بمعنی اعم كلمه, شامل كلیه مقررات موضوعه یی است كه بر جامعه معین در زمان معین حكومت می كند و باین لحاظ كلیه مصوبات لازم الاجرای صادره از مراجع تقنینی و اجرائی را در بر می گیرد. این مفهوم عام شامل دو جزء است. اول, مقررات و قواعد لازم الاجرائی كه مستقیماً از قوه...
گفت و گو با استاد عمید زنجانی
منابع مقاله: فصلنامه الهیات و حقوق، شماره 6، گلستانی، غلام نبی؛
اشاره
واژه «قانون»، معرب کلمه یونانی «kanon» است که معانی مختلفی چون روش، قاعده، ترتیب، رسم، دستور و اصل هر چیز برای آن ذکر شده است و در اصطلاح، مجموعه ای از بایدها و نبایدها، حقها و تکلیفها و...
مجله تخصصی: حال، این سؤال پیش می آید که آیا در قانون اساسی، مرجعی برای رسیدگی به تخلفات ریاست جمهوری از قانون اساسی مشخص شده است؟
استاد عمید زنجانی: کاملاً روشن است؛ سه نهاد برای نظارت بر ریاست جمهوری در قانون اساسی پیش بینی شده است: یکی خود ملت است؛ رئیس جمهور در مقابل ملت، مسؤول است،...
در میان شعب گوناگون حقوق، رشته حقوق اساسی شاید تنها رشته ای باشد که تا این درجه به علوم سیاسی نزدیک است. موضوع علم سیاست با جامعه شناسی سیاسی، مطالعه پدیده سیاست است و پدیده سیاست نیز با تحقق مفهوم قدرت در جامعه رخ می نماید و قدرت نیز آنگاه به عالیترین شکل خود متجلی می شود که در دولت جریان...
منابع مقاله:فصلنامه حکومت اسلامی، شماره 30، فرشتیان، حسن(2)؛
مهمترین ویژگی «جامعه مدنی » نهادینه شدن حکومت قانون و نهادهای قانونی است . هنگامی که بی قانونی بر جامعه ای حاکم می شود اولین دغدغه روشنفکران و مخصوصا حقوقدانان تصویب و اجرای قوانین مناسب است . نهادینه کردن جامعه مدنی ممکن نیست مگر...
منابع مقاله:فصلنامه رواق اندیشه، شماره 6، اراکی، محسن؛
چکیده:
مقاله حاضر با عنوان جایگاه مردم در نظام حکومتی اسلام، دو رکن اساسی حکومت، یعنی قدرت و مشروعیت را از منظر شرع و عقل مورد بررسی قرار داده است. از دیدگاه نویسنده محترم در اسلام بهره گیری از قدرتی مافوق اراده و اختیار مردم برای...
منابع مقاله:فصلنامه حکومت اسلامی، شماره 21، ؛
در گفت و گو با آیت الله عباسعلی عمید زنجانی، دکتر حسین مهرپور و دکتر سید محمد هاشمی
قسمت دوم - گفت وگو:حسین جوان آراسته، مهدی پورحسین،ابراهیم امیری و محمد کاظم تقوی
بر اساس اصل صد و سیزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، پس از مقام رهبری، رئیس...
ظاهرا در دوره های گذشته، اختلافاتی بین رئیس جمهور و دستگاه های دیگر بر سر اجرا یا نقض اصولی از قانون اساسی پیش آمد و شورای محترم نگهبان نظر تفسیری خود را در این باره بیان کرد . آیا شما نظر خاصی درباره تلقی شورای نگهبان از مسؤولیت رئیس جمهور دارید؟
دکتر هاشمی: من در این باره اظهار نظر نمی...
منابع مقاله:فصلنامه متین، شماره 3 و 4، خلیلی، محسن؛
چکیده: برای تفسیر قانون اساسی و قانون عادی در قانون اساسی مشروطیت تنها یک مرجع تعیین شده بود; اما در قانون اساسی جمهوری اسلامی شیوه حقوقی مناسبتری اتخاذ شده است. بدین معنا که تفسیر قانون عادی و قانون اساسی به دو نهاد جداگانه تفویض شده است...
طرح موضوع :
در هر جامعه ای ، دولت برای رسیدن به اهداف مورد نظر خویش ،وظایف ، ماموریتها و تكالیفی را بر دوش دارد كه با وسایل ، ابزار و تشكیلاتی خاص ، همراه با نیروی مجهز انسانی كه در خدمت دارد ، در جهت تحقق آن اهداف فعالیت گسترده ای در پیش رو دارد.این گستردگی فعالیت روزمره دولت و...
1 - حقوق فردی اساسی » : تحلیلی مقدماتی
« حق فردی » به وضعیت مساعد یا امتیازی اطلاق می شود كه به وسیله یك قاعده اساسی حقوقی به تابعان یك نظام تفویض شده باشند .
البته ، حق فردی ممكن است به موجب قواعدی كه از نظر سلسله مراتب منابع حقوقی كاملاً متفاوت هستند اعطا شود . از این روی، اصولاً می...
3. ابعاد مفهومی قانون اساسی
مفهوم (notion, concept) متعلق به دوران جدید بوده و از حیث معرفت شناسی تاریخ آن به كانت می رسد. او با طرح مقولات فاهمه در واقع نخستین گام را در مفهوم سازی (onceptualization) برداشت. مقولات فاهمه واسطه هایی برای تنظیم مدركات تجربی بودند. بدین ترتیب تجارب بشری...
قانون اساسی یكی از مهم ترین نهادهای سیاسی مدرن و مرجع تغییرات ساختاری دولت و قوانین نهاد سازی سیاسی در كشورها می باشد. از منظر نظریه سیاسی، هرچه فضای مفهومی و معرفتی اصول، مفاد و سیاسی قانون اساسی از جامعیت، شفافیت و انسجام و صراحت برخوردار باشند، به همان میزان فرایند نهادسازی سیاسی ،...
مقدمه
طبق اصل یكصد و سیزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران «مسئولیت اجرا» ی این قانون بر عهدة رئیس جمهور است. اما قلمرو این مسئولیت تا كجا و لوازم حقوقی آن چیست؟
در پاسخ به این پرسش كه مبنایی برای تعیین اختیارات رئیس جمهور نیز هست، نظریه هایی كاملاً متفاوت ابراز شده كه به رغم نگاهی كه هر...