پرسش و پاسخ تخلف از شرایط قرارداد

[Pejman KR]

با سلام
مجید با سروش که مهندس عمران است قراردادی منعقد می کند که بر مبنای آن سروش تعهد می کند ساختمان 4 طبقه ای را در ازای مبلغ معینی در مدت یک سال در ملک مجید بنا کند.به علاوه سروش تعهد می کند خانه ای جهت سکونت یک ساله ی مجید اجاره کند.حالا
اولا چنانچه سروش به دلیل سردی بیش از حد هوا نتواند خانه را در مدت یک سال بنا کند،چه اقدام حقوقی برای مجید قابل تصور است؟
ثانیا اگر سروش خانه ای جهت سکونت مجید اجاره نکند،چه اقدام حقوقی را می توان به مجید توصیه کرد؟
ثالثا اگر معلوم شود سروش مهندس عمران نبوده،بلکه تنها یک بنای ساده بوده،حکم چنین قراردادی چیست؟
رابعا با توجه به اینکه روشن شده سروش مهندس عمران نیست،آیا طرفین می توانند معامله را اقاله کنند؟

 

[MeysamBabaei]

با سلام خدمت جنابعالی
با توجه به سوال به نظر می رسد قرارداد مزبور یک نوع قرارداد پیمانکاری است هرچند در ابتدا به نظر می رسد یک مشارکت مدنی است اما با دقت بیشتر در متن سوال که می گوید سروش تعهد می کند در ازای مبلغ معینی ساختمان را بسازد ، روشن می گردد که چون در ازای مبلغ معینی است بنابراین نمی تواند مشارکت باشد زیرا در مشارکت اختیاری هر یک از شرکا آورده هایی می آورد که در نهایت در سود کاری که انجام می دهند شریک باشند هرچند که می توان با اضافه کردن شرط مزایایی را برای برخی از شرکا در نظر گرفت اما در سوال مطروحه ی فوق بیشتر اینطور به ذهن متبادر می شود که قرارداد فوق از نوع پیمانکاری است و نه مشارکت . در عرف مرسوم هم کارفرما برای عملیات ساختمانی با یک شرکت پیمانکاری قراردادی منعقد می سازد تا در ازای حق الزحمه آن تعهد بعمل آید .
در ادامه تعهدی که سروش به عنوان پیمانکار می کند مبنی بر اینکه خانه ای برای مجید اجاره کند به نظر می رسد این تعهد یک شرط فرعی در همان قرارداد پیمانکاری است و تعهدی جداگانه نیست زیرا از سایر قسمت های سوال در ذیل همان متن اینطور استنتاج می شود . بنابراین ما یک قرارداد پیمانکاری داریم با یک شرط ضمن آن . درخصوص وضع ماهوی این شرط می توان گفت نظربه اینکه سروش طی این شرط متعهد می گردد خانه ای برای مجید اجاره کند ، که این شرط یک شرط فعل است زیرا قرار است در آینده اجاره کند و چون اجاره ی خانه مسکونی نیاز به یک سری تشریفات خاص عرفی است نمی توان آنرا در اینجا یک شرط نتیجه محسوب کرد .
درخصوص پاسخ به سوالات به ترتیب :
1- درخصوص سوال اول به نظر می رسد مورد از موارد فورس ماجور باشد البته با کمی مسامحه . زیرا سرمای شدید هوا نمی تواند آنقدر مداوم و طولانی باشد که بتواند جلوی ساختمان سازی را بگیرد به همین جهت به نظر می رسد نمی توان این مورد را چندان منطبق با فورس ماجور دانست و اگر بدانیم البته با مسامحه خواهد بود . با اینوصف اگر فورس ماجور را در این باره محقق بدانیم درصورت اثبات از سوی پیمانکار یعنی سروش طبق ماده ی 229 قانون مدنی نمی توان او را مکلف به پرداخت خسارت دانست .
2- در مورد این سوال هم چون شرط فعل است طبق ماده ی 237 قانون مدنی باید او را الزام به انجام شرط نمود .
3- 4- طبق ماده ی 201 اشتباه در شخص طرف به صحت معامله خللی وارد نمی آورد ، مگر در مواردی که شخصیت طرف علت عمده ی عقد بوده باشد ، در این قرارداد اگر فرض را بر این بگیریم که مجید به اعتبار مهندس بودن سروش با او قرارداد بسته است در اینصورت این قرارداد قابل فسخ است و همچنین طبق نظر دکتر کاتوزیان در برخی موارد حتی می تواند موجب بطلان عقد گردد . بدین ترتیب نیازی به اقاله هم نیست زیرا اقاله با توافق طرفین است و در اینجا حتی اگر سروش توافق نکند هم به خاطر اینکه واقعاً مهندس نبوده می توان قرارداد را فسخ کرد .

 

[Pejman KR]

با تشکراز شما آقای بابایی.