1. Hamed-Azimi
    هر کشوری که به آبهای آزاد دسترسی دارد، لاجرم دارای مرز دریایی است. برخی از کشورهای جزیره‌ای مانند ایسلند، صرفا دارای مرز دریایی می‌باشند. از نظر حقوقی، قوانین حاکم بر آبهای ساحلی با قوانین حاکم بر خاک یک کشور متفاوت است. در بخشی از آبهای ساحلی که به آبهای سرزمینی معروفند و در داخل مرز دریایی هرکشور جای می‌گیرند، کلیه حقوق آبها و عمق دریاها متعلق به کشور مربوطه بوده ولی حق عبور بی ضرر کشتی‌های سایر کشورها به رسمیت شناخته می‌شود. همچنین در بعضی مناطق دریایی مثل منطقه انحصاری-اقتصادی یا فلات قاره، کشور ساحلی تنها از بخشی از حقوق برخوردار است مانند استفاده از منابع زیر بستر دریا یا اکتشاف و استخراج نفت یا ماهیگیری در این مناطق کشتیرانی سایر کشورها آزاد است. مرز دریایی در دریاهای آزاد و اقیانوسها، معمولاً به خط فرضی ای گفته می‌شود که فاصله‌ای برابر با حداکثر دوازده مایل دریایی از خط مبداء ساحل هر کشور دارد. خط مبداء معمولا خط ساحل در پایین‌ترین حالت جزر در فصل بهار است که به خط مبدا عادی نیز شهرت دارد

    اما در بسیاری از موارد تعیین حد جزر به دلیل دندانه دار و مضرس بودن ساحل امکان پذیر نیست. به همین دلیل بسیاری از کشور ها (مانند ایران، نروژ، چین و...) اقدام به ترسیم خطوط مبدا مستقیم می کنند. در این روش پیشرفته ترین برآمدی گی های ساحلی توسط خطوط مستقیم به هم متصل می شوند، به این ترتیب آب های پشت خط مبدا تحت نظام آب های داخلی کشور ساحلی قرار می گیرند.

    در بخشهایی از دریا که عرض دریا کمتر از حد لازم است، برای تعیین مرز دریای سرزمینی خط منصف، ملاک عمل خواهد بود. اما بر اساس بند ۱ مواد ۸۳ و ۷۴ کنوانسیون حقوق دریاها (مونته گو بی ۱۹۸۴) تحدید مرزها در مناطق انحصاری-اقتصادی و فلات قاره «اصل انصاف» است. همچنین در نزدیکی مرز خشکی دو کشور، خط عمود بر ساحل (خط میانه)، مرز دریایی دو کشور را تشکیل می‌دهد.

    سایر مرزها
    علاوه بر مرزهای زمینی و دریایی، هر کشوری بر آسمان و منابع زیرزمینی خود نیز مالکیت دارد. از همین رو مرزهای زیرزمینی و حریم هوایی شکل می‌گیرد.

    رودها و دریاچه های مرزی
    در بسیاری از مواقع، رودها به عنوان خطوط مرزی میان دو کشور تعیین و توافق می‌شوند. در اکثر موارد خط مرزی از عمیقترین بخش رود (تالوگ) گذشته و گاهی نیز خط منصف عرض رود ملاک قرار می‌گیرد. در دریاچه‌های مرزی معمولاً ملاک، خط منصف است. رودخانه مرزی رودخانه ایست که تمام، قسمت یا قسمتهایی از آن مرز مشترک دو کشور را تشکیل دهد.

    اراضی مرزی
    به بخشی از آبادیها و زمینهای کشور که در مجاورت مرزها قرار دارند اراضی مرزی گفته می‌شود. عمق نوار مرزی فاصله ایست از خط مرزی با عرض معینی به داخل دوکشور که بوسیله توافقات و قراردادهای دوجانبه تعیین می‌شود.

    منابع: لغتنامه دهخدا. بازدید در تاریخ ششم مهر هشتاد و هشت.
    امید عبدالهیان. «حقوق دریاها». حقوق همشهری. همشهری. ۶ مهر ۸۸. (۲۷)، ۲۷، ۲.
    پایگاه اطلاع رسانی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران. بازدید در تاریخ ششم مهر هشتاد و هشت.
    پایگاه اطلاع رسانی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران. بازدید در تاریخ ششم مهر هشتاد و هشت.
    پایگاه ملی داده‌های علوم و زمین کشور. مرزهای دریایی. بازدید در تاریخ ۶ مهر ۸۸.
    پایگاه ملی داده‌های علوم و زمین کشور. انواع مرزها. بازدید در تاریخ ۶ مهر ۸۸.
    پایگاه ملی داده‌های علوم و زمین کشور. انواع مرزها. بازدید در تاریخ ۶ مهر ۸۸.
    پایگاه ملی داده‌های علوم و زمین کشور. انواع مرزها. بازدید در تاریخ ۶ مهر ۸۸.
    پایگاه ملی داده‌های علوم و زمین کشور. انواع مرزها. بازدید در تاریخ ۶ مهر ۸۸.
    پایگاه ملی داده‌های علوم و زمین کشور. انواع مرزها. بازدید در تاریخ ۶ مهر ۸۸.
    پایگاه ملی داده‌های علوم و زمین کشور. انواع مرزها. بازدید در تاریخ ۶ مهر ۸۸.
    پایگاه ملی داده‌های علوم و زمین کشور. مرزهای دریایی. بازدید در تاریخ ۶ مهر ۸۸.
    پایگاه ملی داده‌های علوم و زمین کشور. تعیین مرز دریایی بین دو کشور مجاور. بازدید در تاریخ ۶ مهر ۸۸.
    الگو:یادکرد.
    پایگاه ملی داده‌های علوم و زمین کشور. تعیین مرز دریایی بین دو کشور مجاور. بازدید در تاریخ ۶ مهر ۸۸.
    پایگاه ملی داده‌های علوم و زمین کشور. استفاده از رود و کانال برای تعیین خط مرزی در مقایسه با رشته کوه. بازدید در تاریخ ۶ مهر ۸۸.
    آیین‌نامه اجرائی قانون حفظ و تثبیت کناره و بستر رودخانه‌های مرزی. بازدید در تاریخ ششم مهر هشتاد و هشت.
    لغتنامه دهخدا. بازدید در تاریخ ششم مهر هشتاد و هشت.
    پایگاه اطلاع رسانی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران. بازدید در تاریخ ششم مهر هشتاد و هشت.

    درباره ارسال کننده

    Hamed-Azimi
    حامد عظیمی
    کارشناس ارشد حقوق تجارت بین الملل
    مدیر عامل موسسه توسعه حقوق و داوری بین المللی دادپرور

دیدگاه

برای درج دیدگاه، ثبت نام کنید و یا اگر عضو هستید، وارد شوید!