رد اعلامیه
مطالبی پیرامون پروسه گرفتن پذیرش از دانشگاه های آمریکایی برای ادامه تحصیل حقوقی، گرفتن ویزا، تحصیل، آزمون های حقوقی مثل وکالت، و زندگی دانشجویی در آمریکا! (بیشتر بدانید!)
  1. Vahid-Nasiri
    [h=2]جایگاه كشف علمی جرایم در قوانین كیفری[/h]
    عبدالصمد خرمشاهی وکیل پایه یک دادگستری


    جرم و جنایت از قبیل قتل، ضرب و جرح، سرقت و... از دیرباز در اكثر جوامع وجود داشته و امروزه نیز در بیشتر كشورهای جهان خیلی از افراد قربانیان جرایم و جنایاتی هستند كه متناسب با پیشرفت زمان شكل تازه*ای به خود گرفته*اند. در این نوشتار مختصر سعی می*شود به بررسی جایگاه پلیس علمی در قوانین امروزه، بخصوص قانون آیین دادرسی كیفری بپردازد.امروزه یكی از وظایف نیروی انتظامی كشف جرم و جمع*آوری دلایل و ارایه آن به تشكیلات قضایی است. در این میان پلیس علمی كه نتایج بررسی*های خود را در زمینه نحوه وقوع عمل مجرمانه و سایر مسایل مرتبط در اختیار دستگاه قضایی قرار می*دهد، مبتنی بر دانش و تجربه در چارچوب یافته*های علوم تجربی و ریاضی است. حال باید دید این ابزار مهم چه جایگاهی در محاكم كیفری و قوانین دارد.در قانون آیین دادرسی دادگاه*های عمومی و انقلاب در امور كیفری در باب اول كشف جرم و تحقیقات مقدماتی ابتدا به ضابطان دادگستری و تكالیف آنها اشاره شده و سپس در ماده 19 در تعریف تحقیقات مقدماتی می*گوید: «تحقیقات مقدماتی مجموعه اقداماتی است كه برای كشف جرم و حفظ آثار و ادله وقوع آن و تعقیب متهم از بدو پیگرد قانونی تا تسلیم به مرجع قضایی صورت می*گیرد.» ماده 40 این قانون نیز تاكید می*كند: «دادرسان و قضات تحقیق مكلفند اقدامات فوری برای جلوگیری از امحای آثار و علایم جرم به عمل آورده و در تحصیل و جمع*آوری اسباب و دلایل جرم به هیچ وجه نباید تاخیر نمایند.»ماده 78 قانون یادشده نیز اشاره می*كند: «معاینه محل توسط قاضی دادگاه یا قاضی تحقیق و یا به دستور آنان توسط ظابطین دادگستری و یا اهل خبره مورد وثوق قاضی انجام می*شود.» مواد 83، 84، 87، 88 و 89- همین قانون نیز به اهل خبره و نقش آنان در كشف جرایم اشاره كرده است.با یك نگاه كلی به قانون یادشده می*شود اظهارنظر كرد كه قانونگذار موضوع كشف علمی جرایم با دانش روز را جدی گرفته و ظاهرا خلأیی در این رابطه به نظر نمی*رسد.از سویی همانطور كه می*دانید كشف جرم و جمع*آوری دلایل علیه، فرد مشخص به عنوان متهم جرم از وظایف دادستان*هاست. امروزه از طریق علم و با كمك میكروسكوپ، دوربین*های عكاسی بخصوص دوربین*های نوری، آزمایشات خونی، آثار انگشت و لكه*ها و سیستم میكروبیولوژی انواع و اقسام روش*های شیمیایی و آناتومی و علوم طبیعی و روش*های روانشناسی می*توان محل وقوع جرم را كاملا و به صورت دقیق بررسی و مجرم را شناسایی كرد.مطابق ماده 231 قانون مجازات اسلامی یكی از راه*های ثبوت قتل اقرار است و جای تعجب دارد كه به*رغم اینكه اقرار در مسایل كیفری موضوعیت نداشته و طریقیت دارد متاسفانه هم در ادارات آگاهی و هم در محاكم كیفری برای اقرار ارزشی بیشتر از آنچه كه دارد، قایل هستند.عامه متهمان پس از اقرار اولیه در محاكم كیفری و دادگاه*های جزایی از اقرار اولیه خود عدول می*كنند و آن را ناشی از فشار روانی و فیزیكی در مراحل اولیه تحقیق می*دانند حال آنكه اگر از ابتدا در كنار اقرار به مسایل مهم*تری همچون روش*های جمع*آوری دلایل به نحوی كه اشاره شد، توجه شود، نكات مبهم و تاریك پرونده روشن می*شود و به راحتی متهم قابل شناسایی است و چنانچه مجرم باشد جایی برای انكار بعدی وی باقی نمی*ماند.هدف از وضع قوانین از جمله قانون آیین دادرسی كیفری این است كه هیچ مجرمی از مجازات فرار نكند و هیچ بی*گناهی به ناحق متهم و محكوم نشود و طبعا بار اثبات بزهكاری افراد برعهده مدعیان خصوصی و عمومی است و متهم كه اصل برائت وی را حمایت می*كند تكلیفی برای اثبات بی*گناهی خود ندارد در زمان حاضر و با پیشرفت علوم و فنون و گسترش انواع بزهكاری در اشكال گوناگون جایگاه كشف علمی جرایم بیش از پیش در پرونده*های كیفری عینیت پیدا می*كند اكتفا به اقرار اولیه متهم و بدون آنكه بررسی*های علمی دقیق از سوی ماموران مربوطه در محل وقوع جرم به عمل آید و از متهم بازجویی فنی و تخصصی شود قطعا موجب اطاله دادرسی و بلاتكلیفی متهم و شاكی در پرونده*ها می*شود و نهایتا اسباب صدور حكمی را فراهم می*آورد كه بعدها در مراجع بالاتر نقض خواهد شد.بدیهی است كارشناسان فنون و علوم مختلف می*توانند در زمینه*های گوناگون، پلیس علمی را در ارتباط با كشف جرایم یاری كنند ماحصل كلام آنكه «كشف علمی جرایم» در محاكم كیفری و نزد قضات جنایی باید بیش از پیش جایگاه والای خود را پیدا كند.

    منبع : روزنامه شرق - شماره 1562

دیدگاه

برای درج دیدگاه، ثبت نام کنید و یا اگر عضو هستید، وارد شوید!